وَلَا تَاْكُلُٓوا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُوا بِهَٓا اِلَى الْحُكَّامِ لِتَاْكُلُوا فَرٖيقًا مِنْ اَمْوَالِ النَّاسِ بِالْاِثْمِ وَاَنْتُمْ تَعْلَمُونَ۟ ﴿١٨٨﴾
١٨٨﴾
Meal
﴾Bakara Suresi; 188﴿
“Aranızda birbirinizin mallarını haksız yollarla yemeyin ve bilerek günah işleyerek; insanların mallarından yemek için; hâkimlere rüşvet vermeyin.”
***
صلى الله عليه وسلم Efendimiz
Resûlullah
buyurdu:
• Müflis kimdir, biliyor musunuz?”
Ashab: “Bizim aramızda müflis, parası ve malı olmayan kimsedir” dediler.
• Bunun üzerine Resûlullah صلى الله عليه وسلم şöyle buyurdu:
– “ Şüphesiz ümmetimin müflisi, kıyamet günü namaz, oruç ve zekâtla gelir
fakat aynı zamanda şuna sövmüş, buna iftira atmış, bir başkasının malını yemiş, kanını dökmüş, bir başkasını da dövmüş olarak gelir.
• Bu durumda, yaptığı haksızlıklar karşılığında sevaplarından alınıp hak sahiplerine verilir.
• Eğer sevapları yetmeden hakları tükenirse, hak sahiplerinin günahları alınır ve onun üzerine yüklenir. Sonra da cehenneme atılır.”
Müslim- Birr, 59
• Peygamber Efendimiz
şöyle buyurur:
⁃ Kimin üzerinde kardeşine ait bir hak varsa ister ırzına, ister malınana ait –altın ve gümüşün geçerli olmadığı kıyamet gününden önce, ona hakkını ödesin- helallik dilesin.”
• Buhari/ Mezahim 10
⁃ Kamu hakkı ise, bireylerin değil toplumun tamamının malına, imkanına ve kaynaklarına yönelik haklardır. Örneğin; vergi kaçırmak, kamu malını zimmete geçirmek, görevi kötüye kullanmak, devlet imkanlarını şahsi çıkarlar için kullanmak, kaçak elektrik/su kullanmak gibi davranışlar sadece suç değil, aynı zamanda büyük bir günahtır. Ali Aykaç
• Dinimizde şehitlik en yüce mertebelerden biri olmasına rağmen, kul hakkını ihlal eden bir kimse bu mertebeye erişse bile azaptan kurtulamayabilir.
• Rasûlullah صلى الله عليه وسلم buyurur: “ Şehidin bütün günahları bağışlanır, ancak kul borcu (alacağı) hariç.”siyah
Müslim- İmare 120
Birkimsenin malına hukukuna; rızası olmadan dokunan kişi, mağdur insanın ahına gözyaşına ilenmesine ve beddualarına da muhatap olur.
فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُۜ وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ
• “Kim zerre kadar hayır işlerse onu görür. Kim de zerre kadar şer işlerse onu da görür.”
Zilzal Suresi: 7-8
| *** |
KAMU HUKUKUNDA ÖZGÜN YAKLAŞIM ve MÜCADELE ÖRNEĞİ: SAİDNURSİ
• Sekizinci Nükte
Buna dair bir düstur-u hakikati beyan etmek lâzım.
Şöyle ki:
• Nasıl hukuk-u şahsiye ve bir nevi hukukullah sayılan hukuk-u umumiye namıyla iki nevi hukuk var;
öyle de mesail-i şer’iyede bir kısım mesail, eşhasa taalluk eder; bir kısım umuma, umumiyet itibarıyla taalluk eder ki onlara şeair-i İslâmiye tabir edilir.
• Bu şeairin umuma taalluku cihetiyle umum onda hissedardır. Umumun rızası olmazsa onlara ilişmek, umumun hukukuna tecavüzdür.
• O şeairin en cüz’îsi –sünnet kabîlinden bir meselesi– en büyük bir mesele hükmünde nazar-ı ehemmiyettedir.
• Doğrudan doğruya umum âlem-i İslâm’a taalluk ettiği gibi;
• asr-ı saadetten şimdiye kadar bütün eâzım-ı İslâm’ın [ İslamın en büyüklerinin] bağlandığı o nurani zincirleri koparmaya tahrip ve tahrif etmeye çalışanlar ve yardım edenler düşünsünler ki;
• ne kadar dehşetli bir hataya düşüyorlar.
• Ve zerre miktar şuurları varsa titresinler!..
29. Mektup
İ’lem eyyühe’l-aziz!
• İmana ait bilgilerden sonra en lâzım ve en mühim a’mâl-i salihadır.
• SALİH AMEL İSE, MADDİ-MANEVİ KUL HAKKINA TECAVÜZ ETMEMEKLE, HUKUKULLAHI HAKKIYLA İFA ETMEKTEN İBARETTİR.
• HUKUKULLAH HUKUKU İBADI/ KUL HAKKINI TAZAMMUN EDER.” (İÇERİR).
• Mesnevi Nuriye/ bsNursi ra
• “Bir masumun hakkı, bütün halk için dahi iptal edilmez.
• Bir fert dahi, umumun selâmeti için feda edilmez.
• Cenab-ı Hakkın nazar-ı merhametinde hak haktır, küçüğüne büyüğüne bakılmaz.
• Küçük, büyük için iptal edilmez.
• Bir cemaatin selâmeti için bir ferdin rızası bulunmadan; hayatı ve hakkı feda edilmez.
• Hamiyet namına rızasıyla olsa, o başka mes’eledir.”
bsNursî, Mektubat, 15. Mektub
• “Böyle eserleri görünen bir adalete bir mahkeme-i kübra lâzımdır ki, rububiyetin hâkimiyetiyle hukuk-i ibad muhafaza edilsin.
• Çünki fâni olan şu dünya menzili, o büyük adalet-i hakikiyeye mazhar olamaz.
• Öyle ise, o büyük Sultan-ı Âdil için bir cennet-i bâkiye, bir cehennem-i daime lâzımdır.”
BSaid Nursî-Mesnevî-i Nûriye/ Lâsiyyemâlar
• “Zalim izzetinde, mazlum zilletinde kalıp buradan göçüp gidiyorlar. -Demek bir mahkeme-i kübraya bırakılıyor.”
bsNursî, Sözler, 10. Söz
• “Şeair, âdeta hukuk-u umumiye nev’inden cem’iyete ait bir ubudiyettir.
• Birisinin yapmasıyla o cem’iyet umumen istifade ettiği gibi
• onun terkiyle de umum cemaat mes’ul olur.”
Bediüzzaman Said Nursî, Lem’alar, 11. Lem’a
• “Hukuk-u ammenin;
• hukukullah hükmüne geçtiğini bilenlere,
• umumen selâm ve dua ediyorum.”
• “Hukuk-u umumiyenin müdafaası hukukullah nev’inden olduğu cihetle…”
Bediüzzaman Said Nursî ra/ Emirdağ Lâhikası
Hüseyin Çeşitcioğlu
